Untitled










Εξέλιξη των τελευταίων ετών
Η λίμνη Βεγορίτιδα βρίσκεται στο βορειότερο μέρος της Εορδαϊκής λεκάνης και κατά το έτος 1957 κατελάμβανε έκταση 68km2, δηλαδή περίπου το 75% του συνόλου της έκτασης των τεσσάρων λιμνών με απόλυτο υψόμετρο της επιφάνειάς της +540m, περίμετρο 55km και μέγιστο βάθος νερού 70m, ενώ ο όγκος του νερού ανέρχονταν σε ~2200x106m3. Αποτελούσε δε μια από τις μεγαλύτερες λίμνες της Ελλάδας, ενώ το όλο υδατικό σύστημα των τεσσάρων λιμνών αποτελούσε ένα αξιόλογο υδατικό σύνολο. Σήμερα η όλη κατάσταση έχει αλλάξει δραματικά:
το μέσο απόλυτο υψόμετρο της επιφάνειας της λίμνης έχει υποβιβαστεί αρκετά και κυμαίνεται πέριξ του +509m. η επιφάνειά της έχει απολεσθεί κατά 51.5% περίπου και σήμερα ανέρχεται σε 33km2 περίπου).
ο όγκος της έχει μειωθεί κατά 67.8% περίπου, δηλαδή έχει φθάσει τα 708x106m3.
Το όλο υδατικό σύνολο έχει ενωθεί με ανθρωπογενείς επεμβάσεις με τη βοήθεια ενωτικών τάφρων και σηράγγων, ενώ το 1955 αποτελούσε ανεξάρτητο σύνολο χωρίς επιφανειακές εκφορτίσεις σε άλλους φυσικούς ή τεχνητούς αποδέκτες. Έχει δημιουργηθεί μια δυσάρεστη κατάσταση στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του νερού και η ρύπανση έχει αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό.
Η περίοδος μετά το 1955 κυριαρχείται από την έναρξη λειτουργίας της σήραγγας Άρνισσας και της παροχέτευσης μεγάλων ποσοτήτων νερού από τη Βεγορίτιδα προς τον υδροηλεκτρικό σταθμό Άγρα της ΔΕΗ. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι παράλληλα με την έναρξη λειτουργίας της σήραγγας της Άρνισσας άρχισε και η μείωση του όγκου της λίμνης Βεγορίτιδας και η ταπείνωση της στάθμης της.
Την περίοδο των δύο τελευταίων δεκαετιών έχουμε περαιτέρω πτώση της στάθμης της λίμνης που κυμαίνεται σήμερα περίπου στο μέσο απόλυτο υψόμετρο των +509m, δηλαδή ταπείνωση των νερών κατά 16 επιπλέον μέτρα (m). Κατά την περίοδο αυτή διαδραματίζονται τα εξής γεγονότα: Η σήραγγα της Άρνισσας δεν μπορεί πλέον να παροχετεύσει νερό, εξαιτίας του ότι το απόλυτο υψόμετρο στην είσοδό της είναι +515m (> +509m).
Οι ανθρωπογενείς επεμβάσεις έχουν δημιουργήσει πλέον ένα ενιαίο υδατικό σύνολο των λιμνών με τελικό αποδέκτη τη λίμνη Βεγορίτιδα.
Η ΔΕΗ εκμεταλλεύεται το λιγνίτη (ορυχείο Αμυνταίου), καταστρέφοντας τα επιφανειακά υδροφόρα στρώματα, με άντληση του νερού σε ποσότητες που φθάνουν περίπου τα 17.000.000m3 ετησίως. Αρδεύονται όλο και περισσότερες γεωργικές εκτάσεις, με πλήθος ιδιωτικών γεωτρήσεων και με αντλιοστάσια.
Ταυτόχρονα έχει δημιουργηθεί μια ποιοτική υποβάθμιση των νερών της λίμνης από την είσοδο ρύπων στη λίμνη δια μέσου των υδατορρευμάτων.
Για τα υπόγεια νερά της περιοχής κύριες πηγές πληροφοριών αποτελούν το ΙΓΜΕ και η ΔΕΗ. Η γενικότερη λεκάνη αποτελείται από δύο ειδών υδροφορείς:
Κατ' αρχήν πάνω από τα λιγνιτικά κοιτάσματα υφίστανται χαλαρά ιζήματα ποταμοχειμάρρειας προέλευσης, που απαρτίζονται από αμμοχάλικα κυρίως σε εναλλαγές με αργίλους και αναπτύσσουν εκτεταμένους υδροφορείς σε όλη τη λεκάνη. Έτσι τέτοιοι υδροφόροι ορίζοντες των τεταρτογενών ιζημάτων συναντιούνται στο νότιο μέρος της λεκάνης (Σαριγκιόλ), στη λεκάνη Πτολεμαΐδας γύρω από την πόλη της Πτολεμαΐδας και στη λεκάνη του Αμυνταίου από τη λίμνη Χειμαδίτιδα μέχρι τη λίμνη Πετρών. Οι τρεις αυτοί υδροφόροι ορίζοντες της πεδινής περιοχής φθάνουν μέχρι 100 μέτρα βάθος από την επιφάνεια του εδάφους και έχουν αξιοποιηθεί σήμερα για όλες τις χρήσεις νερού της περιοχής μέσω γεωτρήσεων: Υδρεύσεις (πόλεις και χωριά της περιοχής)
Βιομηχανική χρήση (ΔΕΗ, ΑΕΒΑΛ-πλέον δε λειτουργεί)
Αρδεύσεις μεγάλων γεωργικών εκτάσεων.
Η δεύτερη μεγάλη ενότητα αποτελείται από τους καρστικούς υπόγειους υδροφορείς οι οποίοι διακρίνονται στον υδροφορέα του Ασκίου και του Νοτιοδυτικού Βερμίου και στον υδροφορέα του Βορειοδυτικού Βερμίου και το νότιο μέρος του όρους Βόρρας.